Uitleg
Hoe werkt een french press? Uitleg en geschiedenis van de cafetière
Een cafetière is een kan met een metalen zeef die je naar beneden drukt. Klinkt simpel, en dat is het ook. Hier lees je wat er precies gebeurt in de kan, waarom de koffie anders smaakt en waar de french press vandaan komt.
Wat is een cafetière?
Een cafetière is een koffiekan, meestal van glas of RVS, met een deksel waar een stang doorheen loopt. Onderaan die stang zit een fijnmazige metalen zeef. Je doet grof gemalen koffie in de kan, giet er heet water op, laat het een paar minuten trekken en drukt dan de zeef naar beneden. Het koffiedik blijft onderin de kan, de koffie erboven schenk je uit.
Het apparaat heeft veel namen. Cafetière is de naam die in Nederland het meest wordt gebruikt en komt uit het Frans. French press is de Engelse naam, franse pers de letterlijke vertaling. Je hoort ook koffiepers, perskan of koffie press. Het gaat allemaal om hetzelfde apparaat. Op onze site vind je ze onder cafetières en french presses.
Hoe werkt een french press? Stap voor stap
Een french press zet koffie via onderdompeling, in het Engels immersion. Het koffiepoeder ligt de hele trektijd in het water. Dat is anders dan bij filterkoffie, waar het water er in één keer doorheen loopt.
- Trekken. Heet water lost smaakstoffen, oliën en cafeïne op uit het koffiepoeder. Omdat al het poeder de hele tijd in het water ligt, gaat dat heel gelijkmatig.
- De korst. Na het opgieten drijft een deel van de koffie boven als een soort korst. Door kort te roeren komt alles in contact met het water.
- Scheiden. Na ongeveer 4 minuten druk je de zeef naar beneden. De zeef duwt het koffiedik naar de bodem en houdt het daar vast.
- Uitschenken. De koffie boven de zeef is klaar. Schenk hem meteen uit, want het koffiedik onderin blijft anders doortrekken.
De zeef bestaat meestal uit een paar lagen: een fijn gaasje, een veertje langs de rand dat tegen het glas drukt, en een of twee metalen plaatjes die alles bij elkaar houden. Het veertje zorgt dat er zo min mogelijk koffiegruis langs de zijkant glipt.
Waarom smaakt cafetièrekoffie anders?
Het grote verschil met filterkoffie is dat er geen papieren filter is. Papier houdt de oliën uit de koffie en bijna al het fijne gruis tegen. Het metalen gaas van een cafetière laat die oliën wel door. Daardoor krijg je:
- een vollere body en een ronder, wat 'romig' mondgevoel;
- meer aroma, omdat veel geurstoffen in de oliën zitten;
- een klein beetje bezinksel onderin je kopje.
Houd je van heel heldere koffie, dan is een koffiemaker met een fijner filter misschien meer iets voor jou. Kijk dan eens bij koffiemakers met filter. Er zijn ook french presses met een extra fijne of dubbele zeef, zoals de Espro P7, die meer gruis tegenhouden.
De rol van maling, water en tijd
Omdat je de zetting zelf in de hand hebt, bepaal je ook zelf de smaak. Drie dingen doen ertoe:
| Factor | Advies | Wat gebeurt er als het afwijkt? |
|---|---|---|
| Maling | Grof | Te fijn: bitter, troebel en zwaar persen |
| Watertemperatuur | 92 tot 96 °C | Te koud: slap en zuur. Kokend: scherper |
| Trektijd | Ongeveer 4 minuten | Te kort: dun. Te lang: bitter |
| Verhouding | 60 tot 70 gram per liter | Te weinig: waterig. Te veel: zwaar |
In aparte gidsen lees je meer over de koffie-verhouding en de trektijd. Wil je direct aan de slag, volg dan ons stappenplan voor koffie zetten met een cafetière.
Hoe is de french press ontstaan?
Ondanks de naam komt het ontwerp dat we nu kennen voor een groot deel uit Italië. De geschiedenis in het kort:
- 19e eeuw, Frankrijk. In Frankrijk werden al vroeg koffiezetters bedacht waarbij je koffie liet trekken en het dik met een zeef of pers scheidde. Die eerste versies leken nog niet echt op de huidige cafetière. Het gaas sloot bijvoorbeeld niet goed aan op de wand.
- 1929, Italië. De Italiaan Attilio Calimani vroeg in 1929 patent aan op een koffiepers die al veel lijkt op de cafetière van nu: een kan met een zeef aan een stang.
- 1958, Italië. Faliero Bondanini liet in 1958 een verbeterde versie patenteren. Zijn ontwerp werd daarna in Frankrijk op grote schaal gemaakt en populair.
- Daarna. Uit die Franse productie kwam het bekende model Chambord voort, dat later door het Deense Bodum werd overgenomen. De Bodum Chambord is nog altijd een van de bekendste cafetières.
Dat verklaart ook de namen: in Frankrijk werd het apparaat groot, dus spreken Engelstaligen van een french press en zeggen wij cafetière, het Franse woord voor koffiepot.
Cafetière, italiaanse cafetière of percolator?
Een veelvoorkomende verwarring: met een "italiaanse cafetière" bedoelen mensen vaak een percolator of mokapot. Dat is een metalen pot die je op het fornuis zet, waarbij stoomdruk het water door de koffie omhoog duwt. Dat geeft sterkere, espresso-achtige koffie en werkt heel anders dan een french press. Wil je weten wat bij jou past, lees dan cafetière of percolator. Voor percolators verwijzen we naar onze zustersite Percolator Store.
Welke french press past bij jou?
Nu je weet hoe het werkt, is kiezen makkelijker. Een glazen cafetière laat je de koffie zien trekken en is vaak voordelig. Een RVS of dubbelwandige cafetière houdt de koffie langer warm en kan tegen een stootje. Voor één persoon is een kleine french press handig, zoals de Hario Café Press Slim. Bekijk alle modellen en vergelijk de prijzen in ons overzicht van french presses.
